Wanneer kies je een mobiel ankerpunt in plaats van een vast ankerpunt?
Kies een mobiel ankerpunt zodra een vast ankerpunt niet mag of niet kan worden aangebracht, zoals op daken waar boren de dakbedekking beschadigt of waar de werklocatie regelmatig verandert. Een mobiel ankerpunt met contragewicht blijft op zijn plaats door zijn eigen gewicht in plaats van door bevestiging aan de constructie, en is daardoor in enkele minuten te plaatsen en weer te verplaatsen. Dit werkt uitsluitend op platte daken tot een helling van ongeveer 5 graden, want bij een grotere helling biedt het gewicht onvoldoende weerstand tegen kantelen. In dit artikel lees je wanneer een mobiel ankerpunt de juiste keuze is, wat de EN 795-norm daarvoor betekent en hoe vaak keuring nodig is.
Wat is een mobiel ankerpunt met contragewicht?
Een mobiel ankerpunt met contragewicht, ook wel doodgewichtanker genoemd, is een vrijstaand systeem dat niet aan de dakconstructie wordt bevestigd. Het blijft op zijn plaats door de massa van het systeem zelf en de wrijving met het dakoppervlak. Doordat er niets wordt geboord, gelijmd of anderszins vastgemaakt, blijft de dakbedekking volledig intact, wat vooral relevant is bij bitumen, EPDM en PVC-daken waar perforatie kostbaar en risicovol is.
Systemen zoals de Weight Angel bestaan meestal uit meerdere afzonderlijke gewichtsdelen van rond de 20 tot 25 kg per stuk, zodat een ankerpunt voor platte daken zonder boren door één persoon naar het dak kan worden gedragen, bijvoorbeeld via het trappenhuis of een dakluik. Op het dak worden de delen zonder gereedschap samengevoegd tot één stabiele unit. Deze aanpak wordt vooral gebruikt door woningcorporaties, aannemers en facilitaire diensten die op meerdere platte daken periodiek onderhoud, inspecties of installatiewerk uitvoeren zonder telkens een vaste voorziening te willen aanbrengen.
Wanneer kies je een mobiel ankerpunt in plaats van een vast ankerpunt?
Een vast ankerpunt is de standaardkeuze voor plekken waar structureel en herhaald op dezelfde locatie wordt gewerkt. Een ankerpunt voor houten dakconstructies biedt bijvoorbeeld een permanente, mechanisch verankerde bevestiging voor terugkerende werkzaamheden en is in aanschaf goedkoper dan een compleet mobiel systeem. Een mobiel ankerpunt is de betere keuze zodra een van de volgende situaties van toepassing is:
- De dakconstructie mag niet worden doorboord, bijvoorbeeld bij een huurpand of een dakbedekking met garantievoorwaarden
- De werklocatie op het dak verandert regelmatig, zoals bij inspectierondes of tijdelijke installatiewerkzaamheden
- Er is nog geen vast ankerpunt aanwezig en de werkzaamheden zijn eenmalig of kortdurend
- Meerdere daken moeten met hetzelfde systeem worden bediend, zonder op elke locatie apart te investeren
Zodra dezelfde plek structureel meerdere keren per jaar wordt gebruikt, is een vast ankerpunt vaak de eenvoudigere oplossing, omdat een mobiel systeem elke keer opnieuw moet worden opgebouwd, gepositioneerd en na gebruik weer afgevoerd.
Wat betekent de EN 795 type E-norm voor een mobiel ankerpunt?
EN 795 type E: Dit is de norm-classificatie voor ankerpunten die niet vast worden bevestigd, maar op hun plaats blijven door hun eigen gewicht en de wrijving met het oppervlak. Voor de gebruiker betekent dit dat een mobiel ankerpunt met een geldig EN 795 type E-certificaat wettelijk gelijkwaardig is aan een vast ankerpunt, mits het wordt gebruikt binnen de opgegeven grenzen voor aantal personen en dakhelling.
Die grenzen staan altijd op het productblad van de fabrikant en verschillen per systeem. De meeste mobiele ankerpunten zijn geschikt voor 1 tot 2 personen tegelijk en een maximale dakhelling van ongeveer 5 graden. Bij een grotere helling biedt het gewicht onvoldoende weerstand tegen kantelen, en is een vast ankerpunt de enige veilige optie. Een mobiel ankerpunt combineert verder met elke verbindingslijn en elk harnas dat voldoet aan de toepasselijke EN-normen voor persoonlijke valbeveiliging, net als een vast ankerpunt.
Hoe vaak moet een mobiel ankerpunt gekeurd worden?
Een mobiel ankerpunt moet minimaal eenmaal per jaar door een bevoegd persoon worden geïnspecteerd, net als andere valbeveiligingsmiddelen die onder EN 365 vallen. Omdat een mobiel systeem regelmatig wordt op- en afgebouwd en getransporteerd, is de kans op slijtage aan verbindingen en onderdelen groter dan bij een vast ankerpunt dat op zijn plek blijft zitten. Controleer daarom voor elk gebruik visueel of alle onderdelen compleet en onbeschadigd zijn, en documenteer de jaarlijkse keuring in een logboek zodat je bij een arbo-inspectie of incident kunt aantonen dat het systeem correct is onderhouden.
Samenvatting
Een mobiel ankerpunt met contragewicht is de juiste keuze zodra een vast ankerpunt niet mag of niet kan worden aangebracht, bijvoorbeeld op een dak waar boren niet is toegestaan of bij werk dat regelmatig van locatie verandert. Het systeem blijft op zijn plaats door zijn eigen gewicht en voldoet als EN 795 type E-ankerpunt aan dezelfde wettelijke eisen als een vast ankerpunt, mits gebruikt binnen de opgegeven grenzen voor personen en dakhelling. Voor structureel terugkerend werk op dezelfde plek blijft een vast, mechanisch bevestigd ankerpunt de eenvoudigere en goedkopere oplossing. Net als andere valbeveiligingsmiddelen moet een mobiel ankerpunt minimaal jaarlijks worden gekeurd en voor elk gebruik visueel worden gecontroleerd.
Veelgestelde vragen
Hoe zwaar is een mobiel ankerpunt?
Dit verschilt per systeem, maar de meeste mobiele ankerpunten zijn opgebouwd uit meerdere afzonderlijke gewichtsdelen van 20 tot 25 kg per stuk, zodat ze zonder kraan te dragen zijn. Het totaalgewicht van het samengestelde systeem ligt vaak tussen de 150 en 300 kg, afhankelijk van het aantal gebruikers waarvoor het is gecertificeerd.
Welke daken zijn geschikt voor een mobiel ankerpunt?
Platte daken met een maximale helling van ongeveer 5 graden. Bij een grotere dakhelling biedt het gewicht onvoldoende weerstand tegen kantelen en mag het systeem niet worden gebruikt. Controleer de exacte hellingsgrens altijd op het productblad, want die kan per systeem verschillen.
Is een mobiel ankerpunt geschikt voor meerdere personen tegelijk?
De meeste mobiele ankerpunten zijn gecertificeerd voor maximaal 2 personen tegelijk. Dit is een harde gebruiksgrens die voortvloeit uit de EN 795-certificering, dus sluit nooit meer verbindingslijnen aan dan het systeem toestaat.
Hoe vaak moet een mobiel ankerpunt worden gekeurd?
Minimaal eenmaal per jaar door een bevoegd persoon, conform EN 365. Daarnaast controleer je het systeem voor elk gebruik visueel op beschadiging, vervorming en volledigheid van de onderdelen.
