Ja, ook als zzp’er ben je wettelijk verplicht om valbeveiliging te gebruiken zodra je vanaf 2,5 meter werkt, ook als je volledig alleen werkt. Dit is een uitzondering op de regel dat zelfstandigen zonder personeel niet aan alle Arboregels gebonden zijn: werken op hoogte valt onder de risico’s die voor iedereen blijven gelden, omdat het gevaar op ernstig letsel te groot is om vrij te stellen. Waar een werknemer kan terugvallen op een werkgever die materiaal, instructie en verzekering regelt, moet je dit als zzp’er volledig zelf organiseren. In dit artikel lees je waar je als zzp’er specifiek op moet letten, van aansprakelijkheid tot keuring en verzekering.
Moet ik als zzp’er zonder personeel ook aan de Arbowet voldoen?
Ja, voor werken op hoogte geldt de Arbowet ook als je volledig alleen werkt. Voor de meeste arbeidsrisico’s zijn zzp’ers zonder personeel uitgezonderd van de wet, maar werken op hoogte valt onder de risico’s die altijd blijven gelden, omdat het gevaar voor jezelf en voor anderen te groot is om vrij te stellen. Je mag bijvoorbeeld geen ladder gebruiken als vaste werkplek en geen los steigermateriaal opbouwen zonder leuning, ook al werk je in je eentje.
Ben ik zelf aansprakelijk als er iets misgaat?
Ja, als zzp’er ben je zelf verantwoordelijk voor je eigen veiligheid, en dat verandert niets aan wat een opdrachtgever wel of niet regelt. Gebeurt er een ongeval terwijl je zonder geschikte valbeveiliging werkte, dan kan dat gevolgen hebben voor een eventuele schadeclaim of uitkering. Loop je zelf schade op aan spullen van derden, bijvoorbeeld door vallend gereedschap, dan ben je daar ook voor aansprakelijk.
Is de opdrachtgever aansprakelijk bij een ongeval met een zzp’er?
Dit hangt af van de omstandigheden. De opdrachtgever blijft verantwoordelijk voor een veilige werkplek, ook als jij als zzp’er wordt ingehuurd, en kan aansprakelijk zijn als er onvoldoende veilige voorziening aanwezig was. Ontbreekt een vast systeem waar dat wettelijk verplicht is, dan mag je dat aankaarten voordat je begint. In de praktijk is het verstandig om vooraf schriftelijk vast te leggen wie welk deel van de valbeveiliging regelt.
Regel je de uitrusting liever zelf, dan is een complete valbeveiliging set met harnas, lijn en ankerpunt een investering die je op meerdere klussen kunt gebruiken.
Moet ik mijn eigen valbeveiliging laten keuren?
Ja, de jaarlijkse keuringsplicht geldt voor iedereen die valbeveiliging gebruikt, dus ook voor zzp’ers. Zonder collega’s die elkaar op materiaal wijzen, is het makkelijk om een keuring te vergeten. Plan de keuring daarom net als een terugkerende factuur, bijvoorbeeld gekoppeld aan je jaarlijkse belastingaangifte, en laat het keuren van je valbeveiliging uitvoeren door een gecertificeerde partij als je het zelf niet kunt beoordelen.
Mag ik gewoon een ladder gebruiken in plaats van een harnas?
Nee, niet als vaste werkplek boven de 2,5 meter. Een ladder mag alleen worden gebruikt om een werkplek te bereiken, niet om er langdurig op te werken. Voor werk dat langer duurt dan een paar minuten op hoogte is een steiger, hoogwerker of persoonlijke valbeveiliging met harnas verplicht, ook voor een zzp’er die in zijn eentje werkt.
Samenvatting
Ook als zzp’er zonder personeel ben je wettelijk verplicht om valbeveiliging te gebruiken vanaf 2,5 meter werkhoogte, omdat werken op hoogte een van de risico’s is waarvoor geen uitzondering geldt. Je bent zelf verantwoordelijk voor je veiligheid en aansprakelijk bij schade aan jezelf of derden, terwijl de opdrachtgever verantwoordelijk blijft voor een veilige werkplek. Zonder collega’s is het aan jou om de jaarlijkse keuring van je materiaal te plannen en te overwegen of een arbeidsongeschiktheidsverzekering nodig is, omdat je geen werkgever hebt die inkomstenverlies bij een ongeval opvangt. Een ladder is nooit een vervanging voor een harnas of steiger bij langdurig werk op hoogte.
Veelgestelde vragen
Moet ik als zzp’er valbeveiliging dragen?
Ja, vanaf 2,5 meter werkhoogte geldt de verplichting ook voor zzp’ers zonder personeel. Werken op hoogte is een van de weinige risico’s waarvoor geen uitzondering geldt in de Arbowet. Dit geldt ongeacht of je alleen werkt of niet.
Is de opdrachtgever aansprakelijk bij een ongeval met een zzp’er?
Dit hangt af van de omstandigheden. De opdrachtgever kan aansprakelijk zijn als er onvoldoende veilige werkplek werd geboden, maar jij blijft zelf verantwoordelijk voor het correct gebruiken van beschikbare valbeveiliging.
Is een RI&E verplicht voor zzp’ers?
Nee, een risico-inventarisatie en -evaluatie is voor zzp’ers zonder personeel niet wettelijk verplicht. Een opdrachtgever kan echter wel vragen om een eigen risicobeoordeling, vooral in de bouw of installatiebranche.
Moet ik mijn eigen valbeveiliging laten keuren als zzp’er?
Ja, de jaarlijkse keuringsplicht geldt voor elke gebruiker van valbeveiliging, ook zonder personeel. Zonder collega’s is het verstandig om de keuring zelf in te plannen, bijvoorbeeld via een vaste jaarlijkse afspraak.
