JWelk valstopblok je nodig hebt, bepaal je in de eerste plaats aan de hand van je ankerpunt. Zit het boven je, dan kun je kiezen uit blokken voor verticaal gebruik. Zit het op voetniveau of werk je bij een dakrand, dan heb je een blok nodig dat de fabrikant uitdrukkelijk vrijgeeft voor horizontaal gebruik. Daarna kies je de lengte op basis van je werkgebied. Controleer ook het maximale gebruikersgewicht, want dat ligt bij horizontaal gebruik vaak lager.
Wat is een valstopblok?
Een valstopblok is een oprolbare valstop die je tussen een ankerpunt en het rugoog van je harnas bevestigt. De lijn rolt mee terwijl je beweegt en blokkeert zodra hij te snel uitloopt, net als een autogordel. Je hoort ook de namen valblok, valstopapparaat of SRL.
Valstopblokken vallen onder EN 360, wat betekent dat het blok getest is op het opvangen van een val met een beperkte klap op je lichaam. Bij de Kratos-modellen in de categorie valstopblokken blijft die klap onder de 6 kN. Omdat de lijn steeds strak staat, is je valafstand kleiner dan bij een vaste lijn met valdemper.
Zit je ankerpunt boven je of op voetniveau?
Dit is de belangrijkste keuze. Een gewoon valstopblok is gemaakt voor verticaal gebruik: het ankerpunt zit boven je en bij een val loopt de lijn recht naar beneden.
Op een plat dak zit het ankerpunt vaak op het dak zelf. De lijn loopt dan horizontaal naar je toe, en bij een val over de dakrand komt de lijn op die rand te liggen. Daarom moet het blok getest zijn op horizontaal gebruik over een rand. Staat “horizontaal en verticaal gebruik” niet in de specificaties, dan gebruik je het blok alleen verticaal.
Niet elk blok mag horizontaal worden gebruikt, ook niet elk zwaar model. De Kratos valstopblok 20 m staalkabel FA2040220 is volgens de productspecificaties alleen geschikt voor verticaal gebruik. Werk je ver naast het ankerpunt, dan zwaai je bij een val opzij. Hoe ver je zijwaarts mag werken, staat in de handleiding van het blok.
Kies je een valstopblok met band of met staalkabel?
Een blok met band is lichter en prettiger om de hele dag mee te werken. Een kunststof band laat ook minder snel krassen achter op dakbedekking of zonnepanelen. Sommige bandmodellen hebben een randbestendige band, dus kijk naar de specificaties en niet alleen naar het materiaal.
Een blok met gegalvaniseerde staalkabel kies je voor ruwe omgevingen, zoals de metaalindustrie, waar een band sneller verslijt. Daarnaast zijn er twee specialistische varianten. Een valstopblok met RVS-kabel is bedoeld voor plekken waar gewone staalkabel roest, zoals offshore. Een valstopblok met kunststof kabel is licht en bestand tegen hitte.
Hoe lang moet het valstopblok zijn?
De lengte bepaalt je bereik. Meet de afstand van het ankerpunt tot het verste punt waar je moet werken, en kies een blok dat die afstand haalt.
- 1,8 tot 2,5 meter: werken dicht bij het ankerpunt, zoals in een hoogwerker of aan een vaste constructie.
- 3,5 tot 6 meter: steigerwerk en platte daken waar je je rond het ankerpunt beweegt.
- 7 tot 20 meter: veel verticaal bereik, bijvoorbeeld in hallen of aan hoge constructies. Dit zijn vooral staalkabelmodellen.
Langer is niet automatisch beter. Een lang blok is zwaarder: de 1,8 meter band weegt 0,77 kg, de 20 meter staalkabel 7,43 kg. Bij horizontaal gebruik geeft een langere lijn ook meer zijwaartse uitslag als je naast het ankerpunt valt.
Hoe zwaar mag je zijn?
Het maximale gebruikersgewicht verschilt per model en per gebruikswijze. Ga uit van je eigen gewicht inclusief kleding, harnas en gereedschap.
Een voorbeeld: de Kratos 3,5 meter band mag verticaal tot 140 kg worden belast, maar horizontaal tot 100 kg. De Kratos 3,5 meter staalkabel heeft een maximum van 100 kg. Weeg je met uitrusting meer dan 100 kg en werk je horizontaal, controleer die waarde dan altijd apart.
Hoeveel vrije ruimte heb je onder je nodig?
De vrije valruimte is de ruimte onder je die leeg moet zijn, zodat je nergens tegenaan komt voordat het blok je opvangt. Die waarde verschilt per model en per situatie, en staat in de handleiding.
Bij gebruik over een rand geven fabrikanten vaak een aparte waarde op. Controleer dit vóór je begint, zeker op lage hoogtes zoals een luifel of een laag plat dak. Is er te weinig ruimte, dan is een valstopblok niet de juiste oplossing en kijk je naar een systeem dat je weghoudt van de rand.
Welk type past bij welke situatie?
| Situatie | Geschikte oplossing | Belangrijkste aandachtspunt |
|---|---|---|
| Werken in een hoogwerker | Kort blok dat is vrijgegeven voor hoogwerkers, of een korte lijn | Alleen aan een ankerpunt dat de fabrikant van de hoogwerker goedkeurt voor valstop |
| Steiger, ankerpunt boven of naast je | Blok met band van 2 tot 3,5 meter, met steigerhaak | Horizontaal alleen als het blok daarvoor is vrijgegeven |
| Plat dak, ankerpunt op voetniveau | Band of staalkabel met vrijgave voor horizontaal en verticaal gebruik | Lager maximaal gewicht bij horizontaal gebruik, vrije ruimte onder de rand |
| Metaal of ruwe omgeving | Gegalvaniseerde staalkabel | Maximaal gebruikersgewicht, gewicht van het blok |
| Zout of corrosieve omgeving | RVS-kabel | Keuringsinterval blijft gelijk |
| Grote verticale hoogte | Staalkabel van 10 tot 20 meter | Sommige lange modellen zijn alleen voor verticaal gebruik |
Welke valstopblokken passen bij welke situatie?
Voor werken in een hoogwerker
Kratos valstopblok 1,8 m band FA2050301
Dit blok staat in de productspecificaties vermeld als geschikt voor gebruik in een hoogwerker. Het weegt 0,77 kg en heeft een randbestendige aramide band. Gebruik het alleen aan een ankerpunt dat de fabrikant van de hoogwerker goedkeurt voor valstop. Wil je voorkomen dat je over de rand van de bak kunt komen, kies dan een korte lijn uit valbeveiliging voor de hoogwerker.
Voor steigerwerk
Kratos valstopblok 3,5 m band FA2050403
Dit model wordt geleverd met een aluminium steigerhaak, zodat je het direct aan de steiger kunt bevestigen. Het is vrijgegeven voor horizontaal en verticaal gebruik, tot 140 kg verticaal en 100 kg horizontaal. Controleer wel of het punt waaraan je het blok hangt een val kan opvangen.
Voor een plat dak met een groter werkgebied
Kratos valstopblok 6 m band FA2050406
Met 6 meter band heb je meer bereik rond een ankerpunt op het dak. Het blok is vrijgegeven voor horizontaal en verticaal gebruik, heeft een randbestendige polyesterband en een connector met valindicator. De productpagina noemt een maximum van 140 kg. Kijk in de handleiding welk gewicht geldt bij horizontaal gebruik voordat je het op het dak inzet. Hoe je een passend ankerpunt kiest, lees je in ankerpunt bij valbeveiliging.
Voor ruwe omgevingen en veel bereik
Kratos valstopblok 10 m staalkabel FA2040210
De gegalvaniseerde staalkabel is bedoeld voor omgevingen waar een band snel verslijt, zoals in de metaalindustrie. Het blok is vrijgegeven voor horizontaal en verticaal gebruik. Let op het maximum van 100 kg inclusief uitrusting. Het blok zelf weegt 4,57 kg.
Wat betekent de nieuwe EN 360:2023 voor je keuze?
Sinds 8 april 2026 mogen fabrikanten alleen nog valstopblokken maken volgens EN 360:2023. Die versie bevat extra tests die een fabrikant kan laten uitvoeren: horizontaal gebruik over een rand, gebruikers zwaarder dan 100 kg, valfactor 2 en gebruik in een hoogwerker.
Dat zijn aanvullende tests en geen verplichte. Het normnummer alleen vertelt je dus niet waarvoor een blok geschikt is, en je controleert per model welke toepassingen de fabrikant vrijgeeft. Een blok volgens de oude EN 360:2002 mag je blijven gebruiken, zolang het goed onderhouden en op tijd gekeurd is.
Welke fouten zie je het vaakst?
- Een verticaal blok horizontaal gebruiken. Zonder vrijgave voor horizontaal gebruik is het blok niet getest op een val over een rand.
- Het lagere horizontale gewicht vergeten. Een blok dat verticaal tot 140 kg gaat, kan horizontaal op 100 kg zitten.
- Geen geschikt ankerpunt. Een los blok bevat geen verankering. Het punt waaraan je het hangt, moet een val kunnen opvangen.
- Doorwerken na een val. Een blok moet minimaal één keer per jaar worden gekeurd volgens EN 365, en altijd opnieuw na een val, ook als je geen schade ziet.
Samenvatting
Welk valstopblok je nodig hebt, hangt vooral af van de plek van je ankerpunt. Boven je volstaat een blok voor verticaal gebruik. Op voetniveau of bij een dakrand heb je een blok nodig dat is vrijgegeven voor horizontaal gebruik. Kies de lengte op basis van de afstand tot het verste werkpunt en controleer het maximale gebruikersgewicht, dat bij horizontaal gebruik vaak lager ligt. Twijfel je tussen modellen, vergelijk dan de specificaties in de categorie valstopblokken en kijk in de handleiding naar de vrije valruimte.
Veelgestelde vragen
Kan ik elk valstopblok horizontaal gebruiken?
Nee. Alleen blokken die de fabrikant uitdrukkelijk vrijgeeft voor horizontaal gebruik zijn getest op een val over een rand. Staat die vermelding niet in de specificaties of de handleiding, dan gebruik je het blok alleen met het ankerpunt boven je.
Welke lengte valstopblok heb ik nodig voor een plat dak?
Meet de afstand van het ankerpunt tot het verste punt waar je werkt. Op platte daken liggen blokken van 3,5 tot 6 meter voor de hand. Het blok moet dan wel zijn vrijgegeven voor horizontaal gebruik.
Mag ik een valstopblok gebruiken in een hoogwerker?
Alleen als het blok daarvoor is vrijgegeven en je het bevestigt aan een ankerpunt dat de fabrikant van de hoogwerker goedkeurt voor valstop. Wil je voorkomen dat je over de rand van de bak kunt komen, dan is een korte lijn een alternatief.
Is een valstopblok met band of met staalkabel beter?
Dat hangt af van je werkomgeving. Een band is lichter en laat minder snel krassen achter op het dak. Staalkabel kies je waar een band snel slijt, zoals bij metaal en ruwe randen. Kijk bij beide naar de vrijgave voor horizontaal gebruik.
Mag ik mijn valstopblok volgens EN 360:2002 nog gebruiken?
Ja. Sinds 8 april 2026 worden nieuwe blokken gemaakt volgens EN 360:2023, maar bestaande blokken mag je blijven gebruiken zolang ze goed onderhouden zijn en minimaal jaarlijks worden gekeurd volgens EN 365.
