Valbeveiliging

Dakdekkers, installateurs, steigerbouwers en onderhoudsmonteurs die op hoogte werken, hebben één ding gemeen: een val van 2,5 meter of hoger kan fataal aflopen. De wet is daar duidelijk over. Arbobesluit artikel 3.16 verplicht iedereen die op die hoogte werkt om aantoonbare maatregelen te treffen. RSN Safety levert al 15 jaar de valbeveiliging waarmee professionals aan die verplichting voldoen van complete sets voor dak en hoogwerker tot losse harnassen, valstopblokken, touwen en verankering.

Collectieve of persoonlijke valbeveiliging, wat schrijft de wet voor?

Voordat je een harnas aanschaft, is het belangrijk te begrijpen welke maatregel de wet als eerste vereist. De arbeidshygiënische strategie schrijft voor dat je altijd begint bij de bron: collectieve maatregelen hebben wettelijk voorrang boven persoonlijke beschermingsmiddelen. Een steigerconstructie met leuning, een dakrandhek of een vaste borstwering beschermt iedereen op het werkgebied zonder dat er een handeling van de gebruiker voor nodig is. Pas als collectieve maatregelen technisch niet uitvoerbaar of aantoonbaar ongeschikt zijn, is persoonlijke valbeveiliging de wettelijk toegestane oplossing.

In de praktijk kiezen dakdekkers, zonnepanelen-installateurs en onderhoudsmonteurs bij kortdurende werkzaamheden vrijwel altijd voor persoonlijke valbeveiliging. De producten op deze pagina zijn voor die situaties samengesteld.

Arbobesluit art. 3.16: Verplicht werkgevers en zelfstandigen om bij werkzaamheden op 2,5 meter of hoger aantoonbare maatregelen te treffen tegen valgevaar. Bij verhoogd valrisico, zoals werk boven open water, machines of gevaarlijke stoffen, geldt de verplichting ook op lagere hoogtes. Collectieve voorzieningen hebben wettelijk altijd voorrang boven persoonlijke beschermingsmiddelen.

Wat is valbeveiliging?

Valbeveiliging is een systeem van persoonlijke beschermingsmiddelen dat bij een val ernstig letsel voorkomt. Een volledig valbeveiligingssysteem bestaat altijd uit drie onderdelen: een gecertificeerd ankerpunt, een verbindingsmiddel en een harnas. Elk onderdeel moet individueel voldoen aan de toepasselijke Europese norm. De combinatie van die drie onderdelen bepaalt de maximale valdiepte, de piekbelasting op het lichaam en de vrijevalruimte die nodig is onder de werknemer.

Een punt dat in de praktijk vaak over het hoofd wordt gezien: bij gebruik van een valstopblok op het dorsale bevestigingspunt bedraagt de minimale vrijevalruimte 6,75 meter. Dit getal is opgebouwd uit de maximale valdiepte van het valstopblok (1,75 meter), de lengte van het harnas inclusief bevestigingspunt (1,75 meter), een veiligheidsmarge van 1 meter en de lichaamslengte van de gebruiker. Op lage daken of bij dakranden met beperkte valruimte moet dit altijd worden gecontroleerd voor ingebruikname.

EN 361: De norm voor volbodyharnas. Een harnas gecertificeerd volgens EN 361 is goedgekeurd als opvangsysteem bij een vrije val en verdeelt de valenergie over borst, schouders, dijen en rug. Het maximaal toegestane gebruikersgewicht inclusief gereedschap bedraagt doorgaans 140 kg.

Valbeveiliging sets compleet en direct inzetbaar

Een valbeveiliging set bevat alle onderdelen die je nodig hebt: harnas, verbindingslijn met energieabsorber en opbergtas. De onderdelen zijn op elkaar afgestemd en samen gecertificeerd, zodat je direct veilig aan het werk kunt. RSN Safety biedt complete valbeveiliging sets voor dakwerken, hoogwerkers, bouw, installateurs en zonnepanelenmonteurs in varianten Basic, Pro en Luxe, afgestemd op gebruiksfrequentie.

EN 355: De norm voor energieabsorbers. Een energieabsorber beperkt de schokbelasting op het lichaam bij een val tot maximaal 6 kN en verkort de valafstand door het openvouwen van een scheurlint.

Veiligheidsharnas kopen

Een veiligheidsharnas is het middelpunt van elk valbeveiligingssysteem. Kies op basis van de aanhechtingspunten die je werksituatie vraagt: een dorsaal aanhechtingspunt (rug) is standaard voor valbeveiliging, een sternaal punt (borst) voor gebruik met een valstopblok en zij-aanhechtingspunten voor werkpositionering. Alle harnassen in het RSN Safety assortiment voldoen aan EN 361. Harnassen met werkpositionering voldoen ook aan EN 358.

EN 358: De norm voor werkpositioneringsgordels en verbindingsmiddelen. Systemen gecertificeerd volgens EN 358 bieden ondersteuning bij statisch werk op hoogte en zijn niet bedoeld als valvanger.

Verbindingsmiddelen, touwen en valstopblokken

Verbindingslijnen en touwen vormen de schakel tussen harnas en ankerpunt en moeten voldoen aan EN 354. Valstopblokken zijn intrekbare toestellen die meebewegen tijdens het werk en bij een val direct vergrendelen conform EN 360. Ze zijn geschikt voor verticaal klimmen, stellingwerk en torens. Katrolsystemen maken deel uit van het assortiment voor redding en evacuatie.

EN 354: De norm voor verbindingslijnen. Lijnen gecertificeerd volgens EN 354 hebben een maximale lengte van 2 meter en een minimale breeksterkte van 22 kN.

EN 360: De norm voor intrekbare valbeveiligingstoestellen. Een valstopblok gecertificeerd volgens EN 360 vergrendelt bij een valsnelheid van 1,5 m/s of meer en beperkt de valafstand tot maximaal 1 meter.

Verankering, haken en accessoires

Ankerpunten, leeflijnsystemen en rails vormen het vaste deel van een valbeveiligingssysteem en moeten voldoen aan EN 795. Haken en connectoren verbinden het systeem en vallen onder EN 362. Accessoires zoals gereedschapszakken, verlengstukken en transportkoffers maken de uitrusting compleet voor specifieke werkomstandigheden.

EN 795: De norm voor ankerpunten en verankeringssystemen. Ankerpunten gecertificeerd volgens EN 795 zijn getest op een minimale breeksterkte van 12 kN. Klasse A betreft vaste bevestigingen, klasse B vrijstaande ballastgewogen ankerpunten, klasse C horizontale ankerlijnssystemen.

EN 362: De norm voor haken en connectoren. Haken gecertificeerd volgens EN 362 zijn bestand tegen een minimale breeksterkte van 15 kN en mogen niet onbedoeld opengaan.

Valbeveiliging keuren en onderhouden

Alle onderdelen van een valbeveiligingssysteem moeten minimaal eenmaal per jaar worden gekeurd door een bevoegd persoon, conform EN 365. Na een val of zichtbare beschadiging is directe keuring verplicht. De meeste fabrikanten hanteren een maximale gebruiksduur van 10 jaar na productiedatum. Sla inspectierapporten altijd op in het logboek van de uitrusting: dit is verplicht bij een arbeidsinspectie. RSN Safety verzorgt keuringen en inspecties van valbeveiliging op locatie en in de showroom in Grootegast.

EN 365: Norm die bepaalt dat alle persoonlijke valbeveiligingsmiddelen minimaal eenmaal per jaar gekeurd moeten worden door een gecertificeerde keurmeester. Na een val of zichtbare beschadiging is directe inspectie verplicht, ook buiten het jaarlijkse keuringsmoment.

RSN Safety is de grootste Kratos-distributeur van Nederland en levert meer dan 450 CE-gecertificeerde producten voor werken op hoogte. Als erkend keurmeester met 15 jaar ervaring in valbeveiliging adviseert RSN Safety zowel zelfstandige vakmannen als veiligheidsmanagers bij aannemers, installatiebedrijven en gemeentelijke onderhoudsdiensten.

Veelgestelde vragen over valbeveiliging

Wat heb ik nodig als complete valbeveiliging?

Een volledig systeem bestaat minimaal uit een veiligheidsharnas (EN 361), een verbindingslijn met energieabsorber (EN 354 + EN 355) en een gecertificeerd ankerpunt (EN 795). Een complete valbeveiliging set combineert deze onderdelen en garandeert dat ze op elkaar zijn afgestemd.

Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?

Volgens Arbobesluit artikel 3.16 is valbeveiliging verplicht bij werken op 2,5 meter of hoger. Bij risicovolle situaties, zoals werk boven open water of machines, geldt de verplichting ook op lagere hoogtes. Collectieve maatregelen hebben altijd wettelijke voorrang boven een harnas met lijn.

Welk harnas heb ik nodig voor dakwerken?

Voor dakwerken is een volbodyharnas (EN 361) verplicht, gecombineerd met een verbindingslijn met energieabsorber of een valstopblok. Op een schuin dak gebruik je daarnaast vaak een werkpositioneringslijn (EN 358) als extra steun. Een complete dakset bevat al deze onderdelen in een afgestemde combinatie.

Hoe vaak moet valbeveiliging worden gekeurd?

Minimaal eenmaal per jaar door een bevoegd persoon, conform EN 365. Na een val of beschadiging is directe keuring verplicht, ongeacht de reguliere keuringsdatum. RSN Safety verzorgt keuringen op locatie en in de showroom in Grootegast.

Wat is het verschil tussen een valstopblok en een verbindingslijn?

Een verbindingslijn (EN 354) heeft een vaste lengte en is bedoeld voor horizontaal of schuinopwaarts werk. Een valstopblok (EN 360) rolt mee als je beweegt en vergrendelt automatisch bij een val. Valstopblokken zijn vooral geschikt voor verticaal klimwerk, stellingen en torens.

Kan ik de valbeveiliging passen of laten keuren voor aankoop?

RSN Safety heeft een showroom in Grootegast waar je harnassen en sets kunt passen en bekijken. Keuringen worden verzorgd door onze gecertificeerde keurmeester, zowel op locatie als in de showroom. Neem contact op voor een afspraak.