Ja, valbeveiliging moet minimaal één keer per jaar gekeurd worden. Bij intensief gebruik, zware omstandigheden of na een val is een extra keuring nodig, ook als er geen zichtbare schade is. Deze verplichting geldt voor harnassen, lijnen, ankerpunten en valstopblokken en is vastgelegd in de norm NEN-EN 365, die de periodieke inspectie van persoonlijke beschermingsmiddelen tegen vallen regelt. In deze gids lees je welke onderdelen onder de keuringsplicht vallen, wie de keuring mag uitvoeren en wat de gevolgen zijn als je dit overslaat.
Welke onderdelen van valbeveiliging vallen onder de keuringsplicht?
Elk onderdeel dat je gebruikt om een val te voorkomen of op te vangen valt onder de keuringsplicht. Dat zijn onder meer:
- Veiligheidsharnassen
- Lijnen, inclusief leeflijnen en positioneringslijnen
- Ankerpunten, zowel vaste als mobiele
- Valstopblokken
- Karabijnhaken en connectoren
Ontbreekt een van deze onderdelen in de keuring, dan is het hele systeem niet aantoonbaar veilig, ook al zijn de andere onderdelen wel gekeurd.
NEN-EN 365: De norm die voorschrijft dat persoonlijke valbeveiliging periodiek moet worden geïnspecteerd door een deskundige, met een vastgelegde minimale frequentie van één keer per jaar.
Moet je ook keuren als de uitrusting nauwelijks gebruikt wordt?
Ja, de jaarlijkse keuringsplicht geldt ongeacht de gebruiksintensiteit. Materiaal dat in een kast heeft gelegen, kan alsnog slijtage vertonen door UV-licht, vocht of veroudering van de vezels. Bij dagelijks of zwaar gebruik, bijvoorbeeld op een steiger die continu in bedrijf is, adviseren fabrikanten vaak een extra controle halverwege het jaar.
Moet valbeveiliging na een val opnieuw gekeurd worden?
Ja, altijd, ook als er met het blote oog geen schade te zien is. Een harnas of lijn die een val heeft opgevangen, heeft energie geabsorbeerd die de vezelstructuur onzichtbaar kan hebben aangetast. Gebruik het materiaal niet opnieuw totdat een deskundige heeft vastgesteld dat het nog veilig is.
Wie mag valbeveiliging keuren?
Alleen een deskundig persoon met aantoonbare kennis van de toepasselijke NEN-normen mag een keuring uitvoeren. Dat kan een intern opgeleide medewerker zijn of een externe, gecertificeerde inspecteur. Bij complexere systemen, zoals vaste ankerpunten of valstopblokken, eist de fabrikant vaak dat de inspecteur specifiek voor dat product is opgeleid.
Twijfel je of je eigen personeel voldoende gekwalificeerd is, dan is het uitbesteden van de keuring van je valbeveiliging aan een gecertificeerde partij de veiligste keuze, zeker bij grotere hoeveelheden materiaal.
Wat kost het om valbeveiliging te laten keuren?
De kosten hangen af van het aantal items en de complexiteit van eventuele vaste systemen op locatie. Losse harnassen en lijnen zijn per stuk relatief goedkoop te keuren, terwijl een vast ankerpuntensysteem op een dak meer tijd en dus meer kosten met zich meebrengt. Een vast keuringscontract met een jaarlijks interval is voor de meeste bedrijven voordeliger dan losse keuringen aanvragen.
Wat zijn de gevolgen als je niet laat keuren?
Bij een controle door de Arbeidsinspectie kan het ontbreken van een geldig keuringsrapport leiden tot een boete. Belangrijker nog: ongekeurde valbeveiliging kan tijdens gebruik falen zonder dat dit vooraf zichtbaar is, met een val als gevolg. Wordt materiaal afgekeurd, dan mag het niet meer worden gebruikt en is vervanging nodig; een nieuw veiligheidsharnas is dan vaak de eerste aanschaf.
Samenvatting
Valbeveiliging moet minimaal één keer per jaar gekeurd worden, ongeacht de gebruiksintensiteit, en dit geldt voor harnassen, lijnen, ankerpunten en valstopblokken. Na een val is een directe herkeuring verplicht, ook zonder zichtbare schade. Alleen een deskundig persoon met aantoonbare kennis van de NEN-normen mag de keuring uitvoeren, wat in de praktijk vaak een gecertificeerde externe inspecteur is. Zonder geldig keuringsrapport riskeer je een boete bij controle en, belangrijker, een verhoogd risico op een ongeval doordat verborgen slijtage niet wordt opgemerkt. Materiaal dat wordt afgekeurd, moet direct worden vervangen.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet valbeveiliging minimaal gekeurd worden?
Minimaal één keer per jaar, vastgelegd in NEN-EN 365. Bij intensief gebruik of zware omstandigheden kan een extra controle halverwege het jaar nodig zijn. Na een val is een directe herkeuring altijd verplicht, ongeacht het gebruiksinterval.
Wie mag valbeveiliging keuren?
Alleen een deskundig persoon met aantoonbare kennis van de toepasselijke NEN-normen. Dat kan een intern opgeleide medewerker zijn of een externe, gecertificeerde inspecteur. Bij complexere systemen eist de fabrikant vaak een productspecifieke opleiding voor de inspecteur.
Moet valbeveiliging na een val opnieuw gekeurd worden?
Ja, altijd, ook zonder zichtbare schade. De vezelstructuur van een harnas of lijn kan door de val onzichtbaar zijn aangetast. Gebruik het materiaal pas weer na een goedgekeurde herkeuring.
Wat kost het om valbeveiliging te laten keuren?
De kosten hangen af van het aantal items en de complexiteit van vaste systemen op locatie. Losse harnassen en lijnen zijn relatief goedkoop, vaste ankerpuntsystemen kosten meer tijd. Een jaarlijks keuringscontract is vaak voordeliger dan losse aanvragen.
Wat gebeurt er als valbeveiliging wordt afgekeurd?
Afgekeurd materiaal mag niet meer worden gebruikt en moet direct worden vervangen. Gebruik ondanks afkeuring levert een aantoonbaar veiligheidsrisico op en kan bij een ongeval leiden tot aansprakelijkheid. Vervanging is dan de enige optie.
